Turkey: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun Yeni Kararı Bağlamında Sermaye Piyasası Kanunu'na Tabi Yatırım Kuruluşlarının Kişisel Verilerin Korunması ile İlgili Yapması Gerekenler

Last Updated: 23 August 2019
Article by Selin Ozbek Cittone

Kişisel Verileri Koruma Kurulu ("Kurul"), son olarak "Bir yatırım şirketi tarafından ilgili kişinin cep telefonu numarasının herhangi bir veri işleme şartına dayanmadan işlenmesi/bilgilendirme amaçlı aranması hakkında Kuruma yaptığı başvuru" ile ilgili 08/07/2019 tarihli ve 2019/204 sayılı kararını ("Karar") 2 Ağustos 2019 tarihinde resmi web sitesinde https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5406/Kurul-Karar-Ozetleri yayınladı.

Kurul Kararı ne diyor?

Karar'da, şikayetçinin müşterisi olduğu personelin daha önce başka bir yatırım şirketinde çalıştığı, bu kurumun faaliyetlerine son verilip kapatılmasının ardından 2017 yılında bahse konu personelin yine aynı alanda faaliyet gösteren veri sorumlusu şirkette çalışmaya başladığı, dolayısıyla şikayetçinin telefon numarası bilgisine bu şekilde vakıf olunduğu ve sonrasında veri sorumlusunun bir personeli tarafından ilgili kişinin reklam ve bilgilendirme amacıyla arandığı açıklanıyor,

Bunun üzerine yapılan başvuruda, Kurul aşağıda belirtilen hususlar doğrultusunda karar veriyor:

  • Veri işleme şartlarının varlığı açısından yapılan incelemede Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda ("Kanun") öngörülen şekilde açık rıza veya sair işleme şartı (sözleşmenin kurulması/ifası, meşru menfaat, hukuki hakkın tesisi, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi gibi) tespit edilemediğinden, şirketin hukuka aykırı bir veri işleme faaliyetinde bulunduğu sonucuna varılıyor ve esasen veri güvenliğini düzenleyen Kanun'un madde 12/1-a bendi uyarınca Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek yükümlülüğüne aykırılıktan Kanun'un madde 18/1-b bendi (Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeyenler) uyarınca şirket hakkında 75.000 TL idari para cezası kesiyor.
  • Şikayetçinin, ilgili personelin başka bir şirkette çalışırken müşterisi olan kişiye ait telefon bilgisini yeni çalıştığı şirkete aktarması iddiası ile ilgili olarak Türk Ceza Kanunu'nun "Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" başlıklı 136. maddesi hakkında şikayetçiyi
  • Şikayetçi, veri sorumlusuna yönelik olarak kişisel verilerinin kimlerden ne şekilde elde edildiğine dair bilgi talep etmesine rağmen, veri sorumlusunun herhangi bir cevap vermiyor. Kurul bu açıdan da şirketi Kanun'a uyum konusunda gerekli hassasiyeti ve özeni göstermesi yönünde uyarıyor ve söz konusu hususlarda şikayetçiye bilgi verilmesi yönünde talimatlandırıyor.

Karar'dan çıkarılması gereken dersler nedir?

1. "Kanun'a uyum açısından çok bir şey yapmamıza gerek yok" yanılgısından kurtulmak gerek.

Karar yatırım kuruluşları için önemli bir karar. Zira Kanun'un uygulaması açısından, bu zamana kadar, yatırım kuruşlarının "Biz zaten birçok yasal düzenlemeye tabiiyiz ve bunları yerine getiriyoruz, bu Kanun'a uyum açısından çok bir şey yapmamıza gerek yok" gibi bir algı içinde olduğunu söylemek çok da haksızlık olmayabilir.

Kanun'un (her ne kadar bazı önemli hükümleri uzun geçiş sürelerine tabi idiyse de) yürürlüğe girişinde 3 seneden fazla süre geçti. Buna rağmen hala uyum projesine başlamak için bekleyen pek çok yatırım kuruluşu var. Oysa, Kanun'un yürürlüğe girmesi peşi sıra yayınlanan yönetmelikler, tebliğler, rehberler ve kararlar gösterdi ki bu Kanun'a herkes uymak ve uyumlu hale gelmek zorunda!

Kurul'un şikayet üzerine incelediği bu Karar da bizlere somut olarak bunu gösterdi. Bu nedenle de aslında yatırım kuruluşlarının "belki bu yükümlülüklerden kurtulabiliriz" beklentisiyle geç kalmak yerine, bir an önce Kanun'a uyum çalışmalarını tamamlamaları ve insan faktörünü de ciddiye almak gerekli. Kişisel verilerin korunması açısından "insan faktörü"ne dair son blog yazımıza Uyumda-insan-faktorunun-yonetiminin-onemi/ buradan ulaşabilirsiniz.

2. Karar'da cezai sorumluluklara dair Türk Ceza Kanunu hükümlerinin hatırlatılması çok önemsenmeli

Kurul'un daha önceki kararları incelendiğinde, "Şikayetçinin Türk Ceza Kanununun 136 ncı maddesi hakkında bilgilendirilmesine" yönünde bir hatırlatmayı ilk defa yapma gereği duyduğunun da altını çizelim. Karar ile, özellikle müşteri geliştirme ya da satış tarafında çalışan uzmanların "alışagelmiş davranış biçimlerinin" kurumlarına ve kendilerine ne kadar ciddi zararlar verebileceklerini bir kere daha görmüş olduk.

Karar'da, ilgili kurumda göreve başlayan uzmanın, daha önce çalıştığı kurumdaki müşteri portöfünü kendisinin portföyü olarak algılayarak yeni kurumuna aktarımı ya da müşteri verilerini ifşasının, suçun diğer unsurları da gerçekleşmek kaydıyla, Türk Ceza Kanunu'nun "Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" başlıklı 136. Maddesinin ihlali sonucu doğurabileceği hatırlatılmıştır. Bu nedenle de Kurul tarafından şikayette bulunan veri sahibinin bu madde kapsamında bilgilendirilmesi kararı verilmiştir.

Bu itibarla, olayın ceza yargısına taşınma ihtimali olduğu gözönüne alınırsa, yatırım kuruluşları tarafından bu alandaki gelişmelerin yakından takip edilmesi yararlı olacaktır. Veri sahibinin şikayetçi olabilmesinin yanı sıra, Kurul her ne kadar bu karar özelinde yalnızca şikayetçiyi bilgilendirmekle yetinmiş olsa da, bundan sonra karşılaştığı ihlallerde, Kurul'un suç unsuru tespit etmesi halinde kendisinin doğrudan suç duyurusunda bulunma yetkisi (hatta zorunluluğu) olduğu da unutulmamalıdır.

Neler yapmalıyız? Nelere dikkat etmeliyiz?

1. Öncelikle, yatırım kuruluşlarının Kanun açısından veri sorumlusu durumunda olduklarını not etmek gerekli.

Zira, prensip olarak çalışanlar istihdam edildikleri şirket (veri sorumlusu) adına veri işliyorlar. Bu da kişisel veriler açısından ilgili kurumun sorumluluğunun olacağı anlamına geliyor. Elbette, çalışanın işverinin talimatları / bilgisi dışında kişisel verileri ifşa etmesi ve kanuna aykırı davranışlar içinde olması (hatta duruma göre veri sorumlusu dahi addedilebilmesi) mümkün. Ancak bu durumda dahi işverenin, veri sorumlusu olarak sorumluluklarından (ve idari ya da cezai yaptırımlardan) tamamen kurtulması mümkün değil.

2. Bu itibarla, genel olarak yatırım kuruluşları, bu zamana kadar ne yapmış olmalıydılar?

Veri sorumlusu olan kurumlar,

  • Kanun'a uyumlu olmanın, en genel ifadeyle, herkesin yükümlülüğü olduğunu bilerek hareket etmiş,
  • Kişisel veri işleme faaliyetlerinin, Kanun'un açıkça belirlemiş olduğu istisnalar haricinde, Kanun'a uygun bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlamış ve
  • Veri sorumlusu olarak, bu yükümlülüklerini yerine getirebilmek için mutlak surette Kanun'a uyum projelerini tamamlamış ve Kurul tarafından yayınlan teknik ve idari tedbirleri de almış

olmalıdır.

Yeri gelmişken, Kanun'un uyarınca 30 Eylül 2019'a kadar,

  • Yıllık çalışan sayısı 50'den çok veya yıllık mali bilanço toplamı 25 milyon TL'den çok olan gerçek ve tüzel kişi veri sorumluları veya
  • Yurtdışında yerleşik gerçek ve tüzel kişi veri sorumlularının

veri sorumluları siciline kayıt olması gerektiğini de hatırlatalım. Kayıt yükümlülüğüne dair düzenleme ve istisnalara dair detaylar için daha önce yayınlanan verbis-e-kayit-sureleri-dolmak-uzere/ ve veri-sorumlulari-siciline-ilk-kayit/ başlıklı blog yazılarımıza bakabilirsiniz.

3. Karar'daki idari para cezasının dayanağı olan Kanun'un 12. maddesi neden çok önemli?

Kurul'un websitesinde bugüne kadar yayınlanan karar özetleri incelendiğinde (bakınız https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/5406/Kurul-Karar-Ozetleri), idari para cezalarının ağırlıklı olarak Kanun'un 12. maddesine aykırılıktan kesilmiş olduğu görülecektir.

Bu madde başlığı her ne kadar "Veri Güvenliğine dair Yükümlülükler" başlığını taşısa da esasen bu güne kadar bu maddeye aykırılık dolayısıyla Kanun'un 18. maddesi uyarınca verilen idari cezalardan neredeyse yarısının veri ihlali nedeniyle, yarısının ise Kanun'un 4. (Genel İlkeler) ve 5. maddesine (Kişisel Verilerin İşlenme Şartları) aykırılıktan verildiği de görülmektedir.

O nedenle, Kanun'un 12. maddesi açısından sadece veri güvenliği sistemlerinin ya da yazılımlarının kullanılmasının yeterli olacağı gibi bir yanılgıya düşülmemesi gerekir. Teknik ve idari tedbirler çerçevesinde veri sorumlusu durumunda olan yatırım kuruluşları aynı zamanda

  • Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek,
  • Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek ve
  • Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak

zorundadırlar.

4. Karar özelinde neler yapılması gerekli?

Karar özelinde baktığımızda, yatırım kuruluşları

  • yeni istihdam ettikleri uzmanların kendi "portföyleri" olarak gördükleri müşteri verilerinin esasen ayrıldıkları kuruma ait veriler olduğu,
  • bu potansiyel müşteri verilerinin işlenebilmesi ya da Karar'da yer aldığı şekilde potansiyel müşterinin telefonla aranması için Kanun'da yer verilen işleme şartlarının gerçekleşmiş olması gerektiği (elbette buna ek olarak ticari elektronik ileti gönderilmesine dair mevzuata da uyulması gerekeceği unutulmamalıdır),
  • Kanun'un hem bireysel müşteriler, hem de kurumsal müşterilerinin gerçek kişi temsilcileri açısından da uygulanacağı

hususlarına dikkat etmelidirler.

Bu itibarla, Karar çerçevesinde yatırım kuruluşlarının, bunlarla sınırlı olmaksızın,

  • müşteri listelerinin güvenliğini sağlayıcı ve hukuka aykırı şekilde aktırımını önleyici tedbirler almaları,
  • yeni istihdam edilecek uzmanların iş sözleşmelerinde ve işten ayrılan uzmanların fesih evraklarında kişisel verilerin korunmasına dair hükümlere ve taahhütlere (ve hatta yaptırımlara) yer vermeleri ve
  • tüm personele müşteri verilerinin korunması için düzenli olarak gerekli eğitimleri vermeleri gerektiğini ve bunların veri sorumlusunun bir yükümlülüğü olduğunu önemle hatırlatırız.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions