Turkey: 5607 Sayılı Kanun'da Yer Alan Kaçakçılık Suçları

Last Updated: 11 February 2019
Article by İlkin Reçber

Kaçakçılık suçu oluşturan fiiller ve yaptırımları 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda düzenlenmiştir. Düzenlemede kaçakçılık suçunu oluşturan fiiller kısaca, bir eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulması olarak tanımlanmıştır. Vergi kaçakçılığı, tarihi eser kaçakçılığı gibi yine kaçakçılık şeklinde tabir edilen suçlar ise genel kaçakçılık suçlarından farklı olarak özel kanunlarda düzenlenmiş olup, 5607 Sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmemektedir.

A. SUÇUN MADDİ UNSURLARI İLE KORUNAN HUKUKİ DEĞER

Eşyanın gümrük işlemine tabi tutulmaksızın ülkeye sokulması şeklinde açıklanan kaçakçılık fiillerini yorumlayabilmek için gümrük işlemleri kavramını açıklamak gerekir. Ülkeye sokulan eşyaların tabi oldukları gümrüğe ilişkin işlemler 4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve buna bağlı yönetmelikte açıklanmaktadır. Buna göre, bir eşyanın gümrüğe sokulması için eşyanın gümrüğe sunulması, eşyanın mahiyeti ve nevi uyarınca hakkında beyanname verilmesi ve gümrükçe onaylanması gibi birtakım işlemlerin yapılması zorunluluğu vardır. Bu zorunluluklara uyulmayarak eşyanın ithal edildiği hallerde kaçakçılık suçları gündeme gelecektir1.

1. Korunan Hukuki Değer

Kaçakçılık suçları aslında ekonomik suçlar olmakla birlikte, diğer yandan devletin ekonomik politikalarını da hedef almaktadır. Kanun'un geneli değerlendirildiğinde de devletin ekonomik politikalarına aykırı hareket edenleri cezalandırma amacı güttüğü tespit edilmektedir2. Bu sebeple uygulamada kaçakçılık suçlarının soruşturmasının da titizlikle üstünde durulmakta ve somut olaya göre gerek Ticaret Bakanlığı'na bağlı gümrük muhafaza müfettişlerinin, gerekse Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)'ın detaylı raporları ile somut olay aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Bu raporlara ek olarak Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesinde yer alan taşınmaz, hak ve alacaklara el koyma koruma tedbirinin uygulanması da gündeme gelebilmektedir.

2. Kaçakçılık Suçunu Oluşturan Fiiller

Kaçakçılık suçunu oluşturan fiiller Kanun'da detaylıca sayılmıştır. 5607 Sayılı Kanun'un 3. maddesine göre kaçakçılık suçu oluşturan fiiller aşağıda sıralanmıştır:

  • Eşyayı Gümrük İşlemlerine Tabi Tutmaksızın Türkiye'ye İthal Etme,
  • Eşyayı Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Gümrük Vergileri Kısmen Veya Tamamen Ödenmeksizin Ülkeye Sokma,
  • Transit Rejimi Çerçevesinde Taşınan Serbest Dolaşımda Bulunmayan Eşyayı Rejim Hükümlerine Aykırı Olarak Gümrük Bölgesinde Bırakma,
  • Belli Bir Amaç İçin Kullanılmak veya İşlenmek Üzere Ülkeye Geçici İthalat ve Dahilde İşleme Rejimi Çerçevesinde Getirilen Eşya Üzerinde, Hile ile Yurt Dışına Çıkarmış Gibi İşlem Yapma,
  • Özel Kanunları Gereğince Gümrük Vergilerinden Kısmen veya Tamamen Muaf Olarak İthal Edilen Eşyayı, Amacı Dışında Başka Bir Kullanıma Tahsis Etme, Satma veya Devretme ya da Bu Özelliğini Bilerek Satın Alma veya Kabul Etme,
  • İthali Kanun Gereği Yasak Olan Eşyayı Ülkeye Sokma ile İhracı Kanun Gereği Yasak Olan Eşyayı Ülkeden Çıkarma,
  • İlgili Kanun Hükümlerine Göre Teşvik, Sübvansiyon veya Parasal İadelerden Yararlanmak Amacıyla İhracat Gerçekleşmediği Hâlde Gerçekleşmiş Gibi Gösterme ya da Gerçekleştirilen İhracata Konu Malın Cins, Miktar, Evsaf veya Fiyatını Değişik Gösterme (Hayali İhracat),
  • Suçun İşlenmesine İştirak Etmeksizin Kaçakçılığa Konu Edilen Eşyayı Bu Özelliğini Bilerek ve Ticari Amaçla Satın Alma, Satışa Arz Etme, Satma, Taşıma veya Saklama,
  • Ulusal Marker Uygulamasına Tabi Olup Da, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nın Belirlediği Seviyenin Altında Ulusal Marker İçeren veya Hiç İçermeyen Akaryakıtı, Ticari Amaçla Üretme, Bulundurma veya Nakletme, Satışa Arz Etme veya Satma, Bu Özelliğini Bilerek ve Ticari Amaçla Satın Alma,
  • EPDK'dan İzin Alınmadan, Akaryakıt Harici Petrol Ürünlerinden Akaryakıt Ürretme veya Bunları Satışa Arz Etme, Satma, Bulundurma, Bu Özelliğini Bilerek Satın Alma, Taşıma veya Saklama,
  • Sıvı veya Gaz Halindeki Yakıtları Nakleden Boru Hatlarından, Depolardan veya Kuyulardan Kanunlara Aykırı Şekilde Alınan Ürünleri Satışa Arz Etme, Satma, Bulundurma, Ticari Amaçla Satın Alma, Taşıma veya Saklama,
  • Kaçak Akaryakıt veya Sahte Ulusal Marker Elde Etmeye, Satmaya ya da Herhangi Bir Piyasa Faaliyetine Konu Etmeye Yarayacak Şekilde Lisansa Esas Teşkil Eden Belgelerde Belirlenenlere Aykırı Olarak Tank, Düzenek veya Ekipman Bulundurma,
  • Ulusal Markerı Yetkisiz Olarak Üretme, Satışa Arz Etme, Satma, Yetkisiz Kişilerden Satın Alma, Kabul Etme, Bu Özelliğini Bilerek Nakletme veya Bulundurma,
  • Tütün Mamulleri, Etil Alkol, Metanol ve Alkollü İçkilerin Ambalajlarına Kamu Kurumlarınca Uygulanan Bandrol vb. İşaretlerin Taklitlerini İmal Etme veya Ülkeye Sokma, Bunları Bilerek Bulundurma, Nakletme, Satma veya Kullanma,
  • Ambalajlarında Bandrol, Etiket, Hologram, Pul, Damga veya Benzeri İşaret Bulundurmayan ya da Taklit veya Yanıltıcı Bandrol vb. İşaretleri Bulunduran Bu Mamulleri Üretme, Bulundurma veya Nakletme, Satışa Arz Etme veya Satma, Satın Alma.

Yukarıda sayılan eylemler arasında, eşyanın gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın Türkiye'ye ithal edilmesi en sık karşılaşılan fiillerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Eylem bakımından önemli olan gümrük işlemlerinin ne şekilde tanımlandığıdır. Gümrük işlemlerini yapacak kurum Gümrük idaresi olduğundan, ancak idarenin yaptığı işlemler gümrük işlemi olarak kabul edilmekte olup, suçun fiil unsuru da buna göre belirlenecektir3.

Eşyanın aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin ülkeye sokulması ise eşyanın gümrüklenmiş değerine ilişkindir. Gümrük Kanunu'nun 3. maddesine göre gümrüklenmiş değer, Uluslararası Kıymet Sözleşmesi'ne göre belirlenecek; ithal eşyası için eşyanın CIF (Cost Insurance and Freight) kıymeti ile gümrük vergileri toplamını ifade etmektedir. CIF kıymeti terimi ise basitçe eşyanın sigorta değeri şekilde tanımlanabilmektedir. Uygulamada kaçakçılığın bu şekilde gerçekleştirildiği hallerde CIF değerinin belirlenmesi için bağımsız bilirkişilere başvurulmaktadır.

Kaçakçılık suçları salt ithalat kapsamında değil ihracat kapsamında da gerçekleştirilebilmektedir4. Hayali ihracat şeklinde adlandırılan kaçakçılık eylemlerinde, devletin ekonomik politikaları uyarınca bir takım teşvik vb. imkanlar sağlamasından gerçek dışı ihracat yapılması yolu ile yararlanılması söz konusudur. Hayali ihracata örnek olarak Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 04.11.2013 T., 2013/3274 E., 2013/24265 K. sayılı kararında yer alan "Türkiye Şeker Fabrikalarından alınan 89.732.530,25 USD tutarında toplam 427.047.917 kg. şeker cinsi eşyanın bir kısmını ihraç etmedikleri halde, sahte belge düzenleyerek ihraç edilmiş gibi göstererek menfaat temin ettikleri, bu suretle gümrük kaçakçılığı suçunu işledikleri" şeklinde aktarılan olay örnek gösterilebilecektir. Olayda görüldüğü üzere, şeker ihracatında devletin sağladığı imkanlardan yararlanmak için fazla miktarda ihracat yapılmış gibi gösterilmesi kaçakçılık suçunun fiil unsurunu oluşturmuştur.

Akaryakıt kaçakçılığı da kanunda detaylıca düzenlenmiş bulunmaktadır. Akaryakıt kaçakçılığında devletin ekonomik politikaları ile birlikte uluslararası petrol piyasalarının manipülasyonu da söz konusu olabileceğinden düzenleme oldukça kapsamlı şekilde meydana getirilmiştir. Kaçakçılığın bu şekli bakımından 5015 Sayılı Petrol Piyasaları Kanunu'nun da dikkate alınarak suç oluşturan fiillerin yorumlanması önemlidir.

2.1. Suçun Nitelikli Halleri

5607 Sayılı Kanun'da yer alan fiillerin nitelikli hallerinin tamamı cezayı artırmaktadır. Buna göre suçun nitelikli halleri yukarıda aktarılan fiillerin aşağıdaki şekillerde işlenmesi halinde gündeme gelecektir:

  • Kaçakçılık Suçunun Konusunu Oluşturan Eşyanın Akaryakıt ile Tütün, Tütün Mamulleri, Etil Alkol, Metanol ve Alkollü İçkiler Olması,
  • Kanunda Tanımlanan Suçların Bir Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi,
  • Kanunda Tanımlanan Suçların Belgede Sahtecilik Yapılarak İşlenmesi,
  • Kaçakçılık Fiillerini Önlemek, İzlemek ve Araştırmakla Görevli Olup Da Bu Kanunda Tanımlanan Suçların İşlenmesine Kasten Göz Yumulması,
  • Suçun Tüzel Kişinin Faaliyeti Kapsamında İşlenmesi,
  • Suçun Konusu Eşyanın Devlet Güvenliğini Bozacak veya Çevre ya da Toplum Sağlığını Tehdit Edecek Nitelikte Olması.

Suçun tüzel kişilerin faaliyeti kapsamında işlenmesi hali özel bir durumu da beraberinde getirmektedir. Ceza sorumluluğu şahsi olduğundan ve tüzel kişiler hakkında cezaya hükmedilemeyeceğinden kaçakçılığın tüzel kişilik bünyesinde işlenmesi halinde güvenlik tedbirlerinin uygulanması söz konusu olacaktır. Buna göre ilgili tüzel kişiliğin faaliyeti izne tabi ise iznin iptali gündeme gelebilmekteyken, işlenen suçla bağlantılı eşyanın mülkiyetinin tüzel kişilikten alınması ile müsadere tedbiri de uygulanabilecektir.

B. SUÇUN MANEVİ UNSURLARI

Kaçakçılık suçları kasten işlenebilen suçlardır. Kaçakçılık suçunu oluşturan fiilleri gerçekleştiren kişilerin söz konusu fiilleri bilerek ve isteyerek gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Gümrük kaçakçılığı suçları bakımından failin kastı, gümrük işleminden veya ödenmesi gereken vergiden ya da eşyanın tabi tutulacak olduğu dış ticaret kayıt ve kısıntılarından bilerek ve isteyerek kaçınmaya yönelik irade şeklinde tanımlanmaktadır5. Kast içeren hareketlere örnek vermek gerekirse, suçun failinin gümrük beyannamesini bilerek ve isteyerek gerçeğe aykırı doldurması, doldurmasını sağlaması gibi hallerde kasten hareket ettiği söylenebilecektir.

C. SUÇUN YAPTIRIMI

Kaçakçılık suçunun yaptırımı fiile ve nitelikli halin varlığına göre değişmekle birlikte, adli para cezası ve hapis cezasının birlikte uygulanması şeklindedir. Bazı fiiller bakımından Mülga Kanunda salt adli para cezası öngörülmekteyken, suç politikasındaki değişim ile birlikte kaçakçılık bakımından daha ağır cezalar olması gerektiği anlayışı hakim olmuş ve hapis cezası da adli para cezası ile beraber uygulanır hale gelmiştir. Yukarıda tarif edilen farklı fiillere göre hapis cezası miktarı da bir yıl ile beş yıl arasında değişebilmekte ve adli para cezası miktarı on beş bin güne kadar çıkabilmektedir. Suçun birden fazla kişi tarafından işlenmesi gibi nitelikli hallerde ise söz konusu hapis cezalarının miktarı iki kata kadar artacaktır. Keza suçun devlet güvenliğine karşı işlendiği hallerde cezanın on yıldan az olamayacağı hususu da kanunda açıkça belirtilmiştir.

D. ETKIN PIŞMANLIK

Failin, suça ilişkin hareketlerin tamamlanmasının ardından suç sebebiyle oluşan zararı kendi iradesiyle gidermeye yönelik çabası etkin pişmanlık olarak adlandırılmaktadır. Kaçakçılık suçları bakımından da etkin pişmanlığın şartları Kanun'da ayrıca düzenlenmiştir. Birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirilen kaçakçılık suçlarında, resmi makamları fiil ve diğer failler ile suç konusu eşyanın bulunduğu yer hakkında bilgilendiren kişi, verdiği bilgilerin adli makamları sonuca götürmesi halinde ceza almayacaktır. Suçun örgüt kapsamında işlenen hali hariç olmak üzere, soruşturma aşamasında suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katını Hazine'ye ödeyen fail hakkında da ceza indirimi imkanı tanınmıştır.

E. GÖREVLİ MAHKEME

Kaçakçılık suçlarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemeleri iken, suçun işlenmesi sırasında resmi belgede sahtecilik suçunun da işlenmesi halinde görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Kaçakçılık suçlarında resmi belgede sahtecilik suçunun da işlenmesi hallerinden biri Yargıtay 7. CD.'nin 28.05.2015 T., 2014/5608 E., 2015/17109 K. sayılı kararında, "...firmasının ortağı ve yetkilisi olan sanıklar... tarafından muhteviyatı itibariyle gerçeğe aykırı belge kullanmak suretiyle 16/02/2009 gün ve IM157 sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamı eşyanın cinsinin farklı beyan edilerek gümrük vergilerini eksik ödemek suretiyle mal ithal edildiği ve sahte belgenin aldatma kabiliyetinin olması halinde sanıklara atılı eylemin resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturacağı anlaşılmakla", ifadeleri ile açıklanmış ve gümrük beyannamelerindeki tahrifatın resmi belgede sahtecilik suçunu oluşturduğu belirtilmiştir.

Footnotes

1. Batuhan Aktaş, Gümrük İşlemlerine Tabi Tutmadan Ülkeye Eşya Sokma Suçu Üzerine Bir İnceleme, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Cilt: 28, Sayı: 121, Kasım 2015, Sayfa: 111-156, s.114.

2. Dilara Şahin, 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunundaki İthalat Kaçakçılığı Suçları ve Kabahatleri, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2011, s. 27.

3. Selçuk Bütün, 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Kapsamında Gümrük Kaçakçılığı Suçları, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, s. 19.

4. Bütün, a.g.e., s.88.

5. Muhammet Tokgöz, 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Kapsamında Gümrük Kaçakçılığı Suçları, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2005, s.27.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions